Iako se danas često ne razmišlja o njegovom značenju, nastavci u srpskim prezimenima nose jasne poruke o poreklu porodice i načinu na koji su prezimena nastajala kroz istoriju.

Razlike u prezimenima između Srba iz Srbije i Srba iz drugih krajeva nastale su uglavnom pod uticajem različitih istorijskih okolnosti, narodnih običaja, ali i administrativnih odluka stranih vlasti pod kojima su Srbi vekovima živeli.

Zašto se većina srpskih prezimena završava na -ić?

Najčešći i najprepoznatljiviji nastavak u srpskim prezimenima je -ić. Procenjuje se da se čak oko dve trećine svih srpskih prezimena završava upravo ovim sufiksom.

U slovenskim jezicima, a posebno kod Srba, nastavak -ić ima deminutivno značenje i označava nešto malo, mlado ili potomka. U praksi, to znači da je prezime nastalo kao:

• sin od nekoga

• mlađi član porodice

• potomak određenog pretka

Na primer, prezime Petrović u svom korenu nosi ime Petar, dok bi oblik sa -ić u starijem značenju ukazivao na „Petrovog sina“ ili „malog Petra“.

Šta znači nastavak -ović u prezimenima?

Nastavak -ović ima sličnu, ali nešto precizniju ulogu. On jasno označava potomstvo, odnosno da je osoba „od nekoga“.

Drugim rečima, prezimena sa sufiksom -ović doslovno znače:

• potomak tog i tog čoveka

• član određene porodične loze

Zbog toga se nastavak -ović često tumači kao patronimički sufiks, jer direktno povezuje prezime sa imenom oca ili pretka.

Istorijski uticaji na srpska prezimena

Na formiranje prezimena snažno su uticale i strane vlasti – Osmanlije, Austrougari i Mlečani. U nekim krajevima prezimena su menjana, prilagođavana ili administrativno beležena drugačije, pa su se pojavili i drugi nastavci.

Ipak, bez obzira na razlike, -ić i -ović ostali su najjači simbol srpskog identiteta, prepoznatljivi ne samo na Balkanu, već i širom sveta.

Prezime kao svedočanstvo porekla

Danas, kada se sve više ljudi interesuje za porodično poreklo, genealogiju i DNK testiranja, značenje prezimena ponovo dobija na važnosti. Nastavci poput -ić i -ović nisu slučajni – oni čuvaju priču o precima, porodici i istoriji naroda.

BONUS VIDEO